Највлијателните светски модни медиуми, од Vogue, Business of Fashion и Harper’s Bazaar, до The New York Times Style, со години ја повторуваат истата теза: начинот на кој се облекуваме не е површен избор, туку визуелен јазик. Според нивните анализи и мислења на психолози, социолози и модни уредници, стилот може да открие и до 50 проценти од карактерот, вредностите и психолошката состојба на една личност уште при првиот контакт.
Оваа бројка често предизвикува полемики. Многумина сметаат дека облеката е само прашање на вкус или моментална потреба. Сепак, и модата и психологијата нудат аргументи дека стилот е несвесна форма на комуникација – порака што ја испраќаме дури и кога не сакаме да кажеме ништо.
Што навистина значи „стилот говори 50% за личноста“?
Кога експертите зборуваат за овој процент, тие не тврдат дека облеката ја дефинира целосно личноста. Напротив, станува збор за првиот впечаток – за начинот на кој другите нè читаат во првите неколку секунди.
Психолозите го нарекуваат ова thin slicing, способност на мозокот брзо да донесе заклучоци врз основа на визуелни сигнали. Облеката, боите, материјалите, уредноста и конзистентноста на стилот се меѓу најсилните такви сигнали.
Со други зборови, стилот не кажува кој сме во целост, туку како сакаме да бидеме перципирани, а тоа често е директно поврзано со нашите внатрешни ставови, самодоверба и животна фаза.
Како да „читаме“ личност преку облеката?
Како да „читаме“ личност преку облеката?Иако не постои универзално правило, светските модни и психолошки анализи издвојуваат неколку јасни индикатори:
Минималистички стил
Луѓето кои избираат чисти линии, неутрални бои и функционални парчиња често се перципираат како рационални, организирани и самоуверени. Психолошки, ваквиот стил асоцира на потреба за контрола, јасност и стабилност.
Еклектичен и смел стил
Комбинации на бои, принтови и необични силуети најчесто ги избираат личности со изразена креативност, емоционална отвореност и потреба за индивидуалност. Модните уредници често го поврзуваат овој стил со луѓе кои не се плашат да бидат забележани, ниту осудувани.
Класичен и формален изглед
Овој избор често сигнализира дисциплина, почит кон традицијата и желба за професионална сериозност. Психолозите забележуваат дека кај овие личности е важна структурата и јасната општествена улога.
Негрижа или неусогласен стил
Иако не секогаш, ваквиот изглед може да укажува на внатрешна преоптовареност, отпор кон општествени норми или период на лична несигурност. Модата овде станува секундарна, а фокусот е насочен кон внатрешни процеси.
Боите како психолошки потпис
Боите како психолошки потписБоите се еден од најсилните невербални сигнали. Темните тонови често асоцираат на авторитет и интровертност, светлите на отвореност и оптимизам, додека силните бои, црвена, жолта, електрично сина, сигнализираат самодоверба или потреба за внимание.
Според психолозите, изборот на боја ретко е случаен, дури и кога мислиме дека е.
Зошто многумина не се согласуваат со оваа теза?
Зошто многумина не се согласуваат со оваа теза?Критичарите со право укажуваат дека стилот е под влијание на финансиски можности, работни услови, културен контекст и моментално расположение. Облеката може да биде маска, улога или компромис.
Но, токму тука лежи суштината: и маската е избор. И улогата што ја играме кажува нешто за нас, за тоа што сакаме да бидеме, или од што бегаме.
Стилот како дијалог меѓу внатрешното и надворешното
Современата мода сè помалку ја гледа облеката како тренд, а сè повеќе како алатка за самоизразување. Највлијателните светски медиуми се согласуваат во едно: стилот не е плитка естетика, туку визуелна психологија.
Не затоа што облеката ја дефинира личноста, туку затоа што таа ја одразува – свесно или несвесно.
Во свет во кој зборовите често се филтрирани, стилот останува искрен сигнал. И токму затоа, и покрај несогласувањата, тезата дека облеката зборува за нас и до 50% сè уште има суштинско значење.
Небојша Толески