Во време кога становите стануваат сè помали, а животниот ритам сè побрз, квалитетот на просторот во кој живееме станува пресуден фактор за нашето физичко и ментално здравје. „Добро испланиран стан“ не е маркетиншка фраза, тоа е архитектонски поим со јасни правила, а неговата спротивност, лошиот распоред, според светските архитектонски и градежни медиуми, директно нè заморува, иритира и долгорочно нè исцрпува.
Што подразбира „добро испланиран стан“?
Според анализи и текстови објавени во Architectural Digest, Dezeen и The Architectural Review, добро испланираниот стан се темели на неколку клучни принципи:
1. Логичен тек на движење (circulation)
Просторот треба да „тече“ природно. Од влезот до дневната зона, од дневната до приватната без непотребни кривини, тесни коридори и судири на функции. Кога постојано мораме да заобиколуваме мебел или да минуваме низ една просторија за да стигнеме до друга, мозокот регистрира постојан микрострес.
2. Јасна поделба на зони
Добриот стан има јасно дефинирани јавни зони (дневна, трпезарија, кујна), приватни зони (спални, бањи), сервисни зони (остави, перални).
Мешањето на овие функции на пример, спална соба што служи како работен простор, складиште и дневна создава визуелен и психолошки хаос.
3. Природна светлина и ориентација
Како што истакнува RIBA, становите со недоволна дневна светлина го зголемуваат заморот, го нарушуваат биоритамот и влијаат врз концентрацијата. Добриот распоред ја користи ориентацијата на објектот, со дневните простории насочени кон светлина, а сервисните кон потемни страни.
4. Пропорции и човечка мера
Просторија може да биде голема, а да се чувствува непријатно ако пропорциите се погрешни. Преголеми висини со тесна ширина или предолги и тесни соби создаваат чувство на несразмер, што мозокот го доживува како непријатност.
Зошто лошиот распоред нè заморува?
Според истражувања што ги пренесуваат Harvard Graduate School of Design и World Architecture Festival, просторот директно влијае на когнитивниот напор.
Лошиот распоред предизвикува:
Постојана ментална навигација
Кога просторот не е интуитивен, мозокот постојано „пресметува“ каде да оди и како да се движи. Тоа троши енергија, иако не сме свесни за тоа.
Визуелен замор
Преполни ѕидови, неправилни отвори, лошо позиционирани врати и прозорци создаваат визуелен шум. Овој шум го зголемува нивото на стрес, слично како постојана бучава.
Недостаток на приватност
Кога спалните се директно поврзани со дневните простории или влезот, телото никогаш целосно не се релаксира. Архитектурата не ја поддржува психолошката потреба за одмор.
Лоша функционалност- физички замор
Непрактична кујна, далечна бања, недостаток на складиштен простор – сето тоа значи повеќе чекори, повеќе движење, повеќе напор во секојдневието.
Добар распоред како форма на тивок луксуз
Современите светски трендови, анализирани од Domus, покажуваат дека вистинскиот луксуз денес не е квадратурата, туку интелигентното планирање. Мал, но добро осмислен стан често функционира подобро од голем, но хаотично организиран простор.
Добро испланираниот стан: нè смирува, ни заштедува енергија, го подобрува квалитетот на живот.
Лошиот распоред, пак, не се поправa со мебел, декор или трендови. Тој е вграден проблем што секојдневно го чувствуваме како тивок, но постојан замор.
ELENA LUKA HOME не само што гради објекти, туку и осмислува функционални и добро испланирани станови со акцент на модерен животен стил, природно светло, практични распоредни решенија и максимално искористен простор – елементи кои се клучни кога зборуваме за тоа што прави еден стан „добро испланиран“.
Од нивната мисија јасно се гледа дека се фокусираат на:
иновативен дизајн и функционални распоредни решенија во самата архитектура, со цел да ги олеснат движењата и да создадат пријатни, практични простори за живеење
висока енергетска ефикасност, природна светлина и квалитетни материјали, кои, според нив, се важни делови од модерното домување
блог совети за декор и уредување кои исто така нагласуваат значењето на простор кој нè смирува и прилагоден е на секојдневниот живот.
Еве неколку добро осмислени станови во комплексот „ФУТУРА“ кој се наоѓа во населбата Кисела вода во Скопје. Становите се на продажба и ги нудат сите потребни нешта за врвно, практично и сигурно живеење.
Архитектурата не е само прашање на естетика, туку на психофизичка благосостојба. Како што нагласуваат водечките светски градежни и архитектонски медиуми, добро испланираниот стан е простор што работи за човекот- а не против него. И токму таму лежи разликата меѓу дом што нè полни со енергија и простор што нè исцрпува, без да знаеме зошто.
Н.Т