Гледате планина! Под неа зграда со 26 катови: екстремна архитектонска интервенција која заврши фатално

Во срцето на Пекинг, во 2013 година, никна една од најконтроверзните и најфасцинантни архитектонски интервенции на почетокот на 21 век, таканаречената „Rooftop Mountain Villa“, импровизирана планинска вила изградена на самиот покрив на 26-катна станбена зграда. Наместо техничка тераса или заеднички кровен простор, врз армирано-бетонската структура се појави нешто неочекувано- вештачка планина.

Од приватна визија до јавен скандал

Проектот бил лична иницијатива на универзитетски професор, станар во објектот, кој со години тивко ја реализирал својата визија за „живеење во природа над градот“. Без јавен архитектонски конкурс, без дозволи и без консултација со останатите станари, започнала изградбата на масивна структура од челик, бетон и камен, директно поставена врз кровната плоча.

Архитектура што имитира пејзаж

Наместо класична вила, на покривот се појавуваше архитектонска симулација на планински терен, карпести формации, стрмни падини, неправилни волумени и густо зеленило. Планината не била само декоративен елемент, таа била централниот архитектонски концепт. Вилата била „скриена“ во неа, со простории вградени меѓу карпите, тераси кои личеле на природни платформи и патеки што имитирале планински пешачки рути.

Што имаше на покривот?

Покривот бил трансформиран во целосен приватен пејзажен систем, вештачки карпи од армиран бетон обложени со камен, насипи со земја и засадени дрвја и грмушки, водени елементи и импровизирани „пештери“, внатрешни простории со класични станбени функции — дневна соба, спални, па дури и дворни површини.

Овој хибрид меѓу архитектура и пејзаж бил обид да се создаде илузија на планинска изолација, личен рај над урбаниот хаос.

Како била градена?

Изградбата траела неколку години и се одвивала фазно, со постепено додавање тежина врз конструкцијата на зградата. Токму тука започнува проблемот, кровната конструкција никогаш не била проектирана да носи маса еквивалентна на рид или планина. Станарите пријавувале пукнатини, протекување, па дури и страв од структурен колапс.

Зошто планина?

Во кинеската културна традиција, планината симболизира стабилност, моќ и духовно повлекување. Во овој случај, таа станала и архитектонски потфат, бегство од градот без напуштање на градот. Но, приватната утопија директно се судрила со јавната безбедност и урбанистичкиот поредок.

Крајот на една архитектонска илузија

По силен медиумски притисок и инспекциски надзори, властите ја прогласиле градбата за нелегална. Истата година, „планината на покривот“ беше целосно демонтирана и отстранета. Она што остана е поука, дека архитектурата, колку и да е поетична или смела, не може да постои надвор од законите, ниту надвор од гравитацијата.

Архитектонско наследство без објект

Иако физички исчезната, Rooftop Mountain Villa останува важен пример за екстремна архитектонска интервенција, каде границите меѓу пејзаж, скулптура и зграда се избришани. Таа е предупредување, но и инспирација за тоа колку далеку може да оди една идеја кога нема граници, и колку е кревка рамнотежата меѓу индивидуалната визија и колективниот град.

Н.Т