Гоблените со вилерови конци во Македонија: меѓу рачниот труд и ниската цена

Денес најчесто визуелната култура сè повеќе се потпира на дигитални слики и брза естетика, но гобленот останува една од последните форми на целосно рачна и трпелива уметност. Секоја композиција бара долготрајна изработка, прецизност и внимание, при што конецот постепено се претвора во слика.

Сепак, и покрај трудот вложен во нивната изработка, пазарната вредност на гоблените во Македонија не секогаш ја следи нивната реална уметничка тежина.

Најголем дел од понудата може да се најде на онлајн огласувачи како Pazar3, (таму и проверивме бидејќи податоците се јавно достапни) каде гоблените се нудат во категоријата за колекционерски и рачно изработени предмети.

„Вилерови конци“ – што всушност значи овој термин?

Во македонската пракса, терминот „вилерови конци“ најчесто се користи како општ назив за квалитетни конци за везење, иако не претставува официјален технички термин. Во суштина се работи за везачки конци (embroidery floss), најчесто се поврзуваат со брендови како DMC, Anchor и слични европски производители, а називот се задржал како локален, колоквијален израз од порано

Што покажуваат огласите?

Анализата на активните огласи за гоблени покажува релативно стабилен, но ниско вреднуван пазар.

Опсег на понудени цени

– помали гоблени: околу 500 – 2.000 денари

– средни формати со рамка: 2.000 – 5.000 денари

– поголеми или подобро зачувани: 4.000 – 10.000 до 15.000 денари

– ретки: до 4000 евра

Карактеристики што влијаат на цената се големина и деталност на изработката, дали гобленот е врамчен, состојба (нов, користен, старо зачуван), визуелна привлечност и мотив, носталгична или емотивна вредност

Реален пазарен контекст

Иако постојат огласи со повисоки цени во евра, тие најчесто се индивидуални очекувања на продавачите, а не реално реализирани трансакции. Реалниот пазар останува во ниска до средна ценовна категорија.

Зошто гоблените не постигнуваат висока цена?

И покрај трудот вложен во нивната изработка, пазарната вредност е ограничена поради неколку фактори како намален интерес кај помладите генерации, голем број на наследени и веќе постоечки гоблени на пазарот, ограничена употреба во современ ентериер, недостиг на брендирана или „луксузна“ вредност

Уметност која живее повеќе емотивно отколку пазарно

Гоблените со вилерови конци во Македонија денес претставуваат специфичен културен и пазарен феномен. Податоците покажуваат дека нивната вредност е стабилна, но ниска, и повеќе се темели на носталгија и естетика отколку на економска логика.

Во суштина, гобленот останува уметност што се вреднува со време и спомени, многу повеќе отколку со пазарна цена.

Н.Т