Во срцето на јужна Австралија, каде што бескрајната пустина на опалскиот регион се протега под немилосрдно сонце и температури што често надминуваат 45°C, се наоѓа еден од најнеобичните градови во светот, Кообер Педи. На прв поглед, пејзажот изгледа напуштен, речиси лунарен. Но вистинскиот живот тука не е на површината, туку под земја.
Кообер Педи е познат како „подземниот град на светот“, каде голем дел од населението живее, работи и се социјализира во ископани простории наречени dugouts, на длабочина од приближно 2 до 20 метри под земја.
Зошто градот е изграден под земја?
Зошто градот е изграден под земја?Причината е едноставна, но екстремна- климата.
Кообер Педи се наоѓа во една од најжешките и најсуви области во Австралија, каде дневните температури се екстремни, а сенката е ретка. Во такви услови, животот над земја е речиси невозможен без постојана климатизација.
Затоа, уште од почетокот на 20 век, рударите што копале опал почнале да копаат и живеалишта во истите рудници. Со текот на времето, овие простори се прошириле во цел систем на домови, хотели, цркви, музеи и продавници под земја.
Како изгледа подземниот град?
Како изгледа подземниот град?Подземниот Кообер Педи не е мрачен или тесен како што би се очекувало. Напротив, просториите се изненадувачки модерни и функционални.
Во подземниот дел на градот има станбени домови со дневни соби, кујни и спални, хотели и туристички апартмани, православни и католички цркви ископани во карпа, музеи и уметнички галерии, барови и ресторани, продавници и работилници за опал.
Ѕидовите најчесто се од природна песочна карпа, која е доволно цврста за да не бара дополнително обложување, а истовремено ја одржува стабилната температура.
Температура и климатизација
Една од најголемите предности на животот под земја е природната термална стабилност. На длабочина од околу 2 до 20 метри, температурата во Кообер Педи останува речиси константна во текот на целата година, приближно 23°C до 25°C.
Тоа значи дека нема потреба од класична климатизација, нема екстремни температурни шокови, потрошувачката на енергија е значително намалена
Во суштина, земјата функционира како природен изолатор.
Вентилација и проток на воздух
Вентилација и проток на воздухИако се под земја, домовите не се затворени или задушливи. Секој објект има систем на вертикални отвори за вентилација кои овозможуваат природна циркулација на воздухот.
Покрај тоа, многу објекти имаат механички вентилатори, шахти за воздух, пасивни вентилациски канали кои користат разлика во притисок
Ова овозможува свеж воздух без потреба од сложени климатски системи.
Како живеат луѓето?
Животот во Кообер Педи е комбинација од суровост и удобност.
Луѓето овде живеат во подземни „станови“ наречени dugouts, имаат нормален градски живот, училишта, болница, продавници, работат главно во рударството на опали и туризам, се навикнати на изолираност и специфичен начин на живот.
Интересно е што многу жители велат дека подземниот живот им дава чувство на мир, тишина и приватност.
Туризам и атракции
Туризам и атракцииКообер Педи денес е и туристичка дестинација од светски интерес.
Најпознати атракции се подземни хотели и апартмани, стара рударска опрема и опалски мини, православната црква на Св. Илија (една од најпознатите подземни цркви), лунарниот пејзаж од површината што изгледа како Марс
Градот често се користи и како филмска локација за постапокалиптични филмови.
Град под земја како модел за иднината
Кообер Педи не е само географски куриозитет. Тој е пример за тоа како човекот може да се адаптира на екстремни климатски услови со иновативна архитектура и практичен пристап.
Во време на глобално затоплување, градови како овој сè почесто се спомнуваат во архитектонски и урбанистички дискусии како можен модел за иднината, каде што животот под земја не е изолација, туку адаптација.
Н.Т