Мода или измама? Скандалите што ја потресоа индустријата вредна милијарди

Модната индустрија, со својата слава, скапи ревии и луксузни брендови, често е перципирана како синоним за шарм и убавина. Но под површината на креациите што ги красат пистите и гардероберите на славни личности, често се кријат контроверзии, измами и криминални случаи што го потресоа секторот и ја разоткрија рапавата страна на „високата мода“, од недозволено финансирање на модни ревии до масовно фалсификување на производи вредни стотици милиони долари.

„Лажна мода“- кога брендот е само маска

Еден од најголемите и најшироко распространети проблеми во модната индустрија не е толку скандал како одиграна измама, туку огромна, скоро невидлива економска измама што ги погодила главните брендови: масовното фалсификување модни производи. Според извештаите на Organisation for Economic Co‑operation and Development (OECD) и Европската унија, вредноста на увезените фалсификувани модни производи ширум светот надмина 500 милијарди долари, вклучително облека, чевли, чанти и додатоци, огромни бројки што ги прават фалсификатите една од најголемите „измами“ во глобалната мода.

Оваа „лажна мода“ не е само економска, таа ги потенцира и темните страни на секторот- кршење на интелектуални права, поткопување на иновацијата, загуби за вистинските дизајнери и ризици за безбедноста на потрошувачите. Иако купувањето фалсификати можеби изгледа во ред за некој што бара „евтина имитација“, ефектот врз индустријата и луѓето што работат во неа е сериозен и долгорочен.

Скандалите на нивото на личности и креатори

Понекогаш модната сцена била потресена од директни измами или злоупотреби што вклучуваат корупција, плаќање за признавање или добивање содржина во рејтинг‑ориентирани светски настани:

Анниеза Хасијуан, индонезиска „дизајнерка“ која експлодираше на светската сцена кога нејзината колекција беше прикажана на New York Fashion Week, но подоцна откриено е дека таа и нејзиниот сопруг ја користеле модата како маска за финансиски измами. Работејќи ги модните настани за да создадат впечаток за „успех“, тие всушност испразниле над 60 милиони долари од клиенти преку задскриен бизнис што никако не е поврзан со реално производство или продажба на мода. За ова злосторство, двојката беше осудена на долгогодишни затворски казни за измама и перење пари.

Овој случај стана пример како модната сцена може да се искористи од криминални актери кои ја користат привлечната фасада за да привлечат инвестиции и потклекнат довербата на јавноста.

Масовно фалсификување и годишни загуби во милијарди

Повеќе од само поединечни случаи, модната индустрија се соочува со глобална мрежа на фалсификатори што годишно ѝ носи огромни загуби. Проценките сугерираат дека само во Европската унија нелегалната модна индустрија (фалсификати) генерира околу 26 милијарди евра годишно, додека индустријата како целина губи стотици милијарди долари поради неовластена продажба на копии.

Така, модниот „пазар на измами“ се шири од физички продавници до дигитални платформи, каде што купувачите можеби воопшто и не знаат дека купуваат фалсификат, а да не ги споменеме оние што свесно бараат копии по ниски цени.

„Скандали“ vs. вистински криминал

Модната индустрија често има скандали што не се директно криминални, но значително ја нарушуваат довербата на потрошувачите и јавноста:

Проблеми со авторски права и кражба на дизајн, како кога гиганти на брза мода биле тужени од дизајнери за копирање оригинални креации без дозвола. На пример, компанијата SHEIN се соочува со десетици тужби за наводно копирање дизајни и користење на вештачка интелигенција за масовно производство на украдени идеи што доведе до правни процеси со други модни куќи.

Фалсификати на „Birkin“ чанти, каде бивши работници во Hermès биле осудени за правење и продажба на лажни чанти со висока вредност, класичен пример како фалсификаторите целат на најексклузивните производи.

5. Зошто ова е „измама на модниот свет“?

За разлика од финансиските пирамиди или класичните економски измами, модниот сектор нема едно единствено „најголемо“ криминално дело што го ништи системот. Наместо тоа, масовното фалсификување, злоупотребите на настани и кражбата на дизајн создаваат системски проблем што ги изедува профитите на вистинските креатори и ја еродира довербата на потрошувачите во глобалната индустрија.

Н.Т