Последната кралица на Париз: аристократка што ја редефинираше високата мода

„Јас не сум дама што руча безгрижно по салоните,“ еднаш изјави дизајнерката и контеса Жаклин де Риб. „Моите костими мора да се движат. Мојата облека мора да биде удобна. Морам да можам да работам.“

Контесата Жаклин де Риб имаше навика да ги сече своите кутур-фустани. Со дозвола и со воодушевување од сите околу неа, таа ќе расклопеше некој фустан, ќе го задржеше, на пример, здолништето, а ќе го преработеше корсетот. Или ќе ја менуваше линијата на струкот, создавајќи сосема нова силуета. Тоа го правеше толку често што овие нејзини „хибриди“ станаа тема и за медиумите.

Во 2015 година, Метрополитен музејот на уметноста (The Met) ја избра грофицата и нејзиното творештво како фокус на изложбата The Art of Style. Како што објави New York Times години подоцна, во нејзината лична архива постоеле специјални ознаки на закачалките што укажувале кои парчиња биле наменети за да завршат под грижата на Ричард Кода.

Жаклин Бонин де ла Бониниер де Бомон е родена на 14 јули 1929 година, на Денот на Бастилја. Нејзиниот татко бил стрелец и пилот, а мајката, потекнувајќи од старо и богато семејство, била сурова. „Мајка ми ме бакна само еднаш во моето детство“, изјави подоцна иконата, дизајнерка и претприемачка.

Иако голем дел од нејзиното детство бил обележан од Втората светска војна, пред нејзиниот почеток семејството често престојувало во нивниот замок. Токму таму започнала нејзината фасцинација со облеката – најверојатно благодарение на раната изложеност на високата мода преку нејзината баба, која ѝ дозволувала на малата Жаклин да присуствува на пробите за нејзините кутур-фустани наменети за општествени настани.

За време на германската окупација на Париз, децата биле испратени надвор од градот. Прво за нив се грижела дадилка која подоцна завршила во логор за принудна работа, а потоа и една париска гувернанта која, како што Жаклин де Риб изјави подоцна во животот, била „толку одвратна што се обидувавме да ја отруеме секоја вечер“.

Таа имала 18 години кога го запознала својот сопруг Едуар, кој потекнувал од конзервативно аристократско семејство на финансиски магнати.

Созревајќи по Втората светска војна, де Риб станала омилена клиентка на Оскар де ла Рента, Диор и Ив Сен Лоран. Со сè поголема самодоверба, таа „бараше смели модификации и секогаш беше почитувана поради своето остро око“.

Во 1952 година го запознала Олег Касини, кој бил толку импресиониран што ја ангажирал како дизајнерка.

На својот близок пријател Жан Десес му признала дека не знае да црта, па тој ја поврзал со својот пријател-илустратор Валентино Гаравани, кој со задоволство прифатил да заработи дополнителни пари.

Таа ја запознала Дијана Вриланд на балот April in Paris во хотелот „Валдорф-Асторија“. Вриланд ја прашала дали Ричард Аведон може да ја фотографира уште следниот ден.

Грофицата ѝ припишувала голем дел од својот успех токму на Вриланд: „Таа ми помогна да бидам автентична. Ме научи на самодоверба. А фотографијата стана славна.“

Никој друг освен Шарл де Бестеги ја научил како да лаже – уметност што, во високото општество, имала своја функција.

Во 1961 година починал маркизот де Куевас, по што Жаклин де Риб станала управителка на неговиот Cuevas Ballet. Таа ко-продуцирала проект што подоцна станал првиот француски телевизиски канал, а ќе глумела и лик од Пруст во филм на Лукино Висконти, доколку режисерот не се разболел.

Балот Oriental на баронот Алексис де Реде, одржан на 5 декември 1969 година, ги собрал и војводата и војвотката од Виндзор. Како што запиша Ејми Фајн Колинс, за таа пригода грофицата носела „фантастично раскошна турска маскарада“.

Но Жаклин де Риб не била само жена со беспрекорно чувство за стил – таа била позната и по својата работна дисциплина.

Поради притисокот од семејството, кое со децении ја спречувало целосно да ги оствари своите амбиции, таа не го основала својот моден бренд сè до 1983 година. Сепак, веќе до 1985 година, нејзината модна куќа остварувала приход од повеќе од три милиони долари годишно.

Труман Капоте ја вбројувал меѓу своите прочуени „лебеди“, а Џоан Колинс добила инструкција од продуцентот на серијата Династија да ја имитира токму неа.

Во 1995 година, поради здравствени причини, таа се повлекла. Жан Пол Готје својата кутур-колекција од 1999 година ја насловил Divine Jacqueline. Во 2010 година, Жаклин де Риб го добила орденот Легија на честа.

Таа ветила дека никогаш нема да напише мемоари.

По долг, гламурозен и исполнет живот, Жаклин де Риб – жена која секогаш беше многу повеќе од муза – почина мирно во својот дом на 30 декември 2025 година.

Н.Т