Ресенскиот Сарај – палатата зад која стоел сонот за „мал Париз“

Во центарот на Ресен се наоѓа една од најнеобичните градби во Македонија – Ресенскиот Сарај.

 Со својата светложолта фасада, богата декорација, високи прозорци, кули и препознатлива централна кула потсетува на европска палата. Општина Ресен го наведува како еден од најрепрезентативните примери на архитектурата од почетокот на XX век во Македонија.

Сè започнало со една разгледница од Париз

Зад Сарајот стои необична приказна. Неговата изградба ја започнал Ахмет Нијази-бег од Ресен, воен офицер и еден од водачите на Младотурското движење. Нијази-бег имал идеја Ресен да го преобрази во „мал Париз“.

Инспирацијата за Сарајот дошла од разгледница со европска палата што Нијази-бег ја добил од пријател од Париз. До денес не е потврдено која точно париска зграда се наоѓала на фотографијата, иако Сарајот често се споредува со француски палати и објекти од тој период.

Палата во град што требало да стане „мал Париз“

Нијази-бег имал многу поголеми планови од изградбата на сопствениот дворец. Сакал да ја преуреди и чаршијата, да создаде улици инспирирани од Париз и дури размислувал за мостови налик на оние на Сена. 

Каков е Сарајот од архитектонски аспект?

Објектот е изграден во духот на европските историски стилови, со изразени неокласични елементи и богато декоративно обработена фасада. Симетријата на фасадата, високите прозорци, декоративните столбови и богатите орнаменти му даваат изглед на вистинска палата.

Особено впечатлива е централната кула, која се издигнува над главниот дел на објектот и му дава препознатлива силуета. Сарајот е висок околу 25 метри, а внатрешниот простор е околу 4.800 квадратни метри.

Градбата останала без својот творец

Нијази-бег не успеал да го види конечниот исход на својот сон. Тој бил убиен во Драч во 1912 година, пред палатата целосно да биде завршена. Грандиозната идеја за европски Ресен останала недовршен сон, но самата градба преживеала и станала еден од препознатливите симболи на градот.

Денес Сарајот има сосема друга улога

Денес Сарајот е културен центар и простор во кој се одржуваат културни настани и изложби, а во него се поврзани и повеќе културни содржини значајни за Ресен.

Така, зградата која некогаш била замислена како личен дворец денес е простор наменет за култура и уметност – а нејзината фасада и понатаму го потсетува Ресен на времето кога еден човек сонувал неговиот град да изгледа како мал европски град.