За време на летните горештини повеќето луѓе инстинктивно посегнуваат по ладна вода, но стручњаците предупредуваат дека таа не е секогаш доволна
Кога обилно се потиме, организмот не губи само течности, туку и важни електролити, пред сè натриум, калиум, магнезиум и хлориди, кои се неопходни за нормалното функционирање на мускулите, нервниот систем и за одржување на рамнотежата на течностите во телото.
Токму затоа водечките здравствени институции, како Светската здравствена организација (СЗО), Американскиот центар за контрола и превенција на болести (ЦДЦ) и Американскиот колеџ за спортска медицина (АЦСМ), истакнуваат дека во одредени ситуации обичната вода не е најдобриот избор. По подолг престој на сонце, интензивна физичка активност или обилно потење, се препорачува пијалак кој, покрај течности, ќе ги надомести и изгубените електролити.
Оралниот рехидратациски раствор е најдобриот избор
Оралниот рехидратациски раствор е најдобриот изборСтручњаците сметаат дека оралниот рехидратациски раствор (ОРС – Oral Rehydration Solution) е еден од најефикасните напитоци за надоместување на изгубените течности и електролити. Овие раствори се развиени според препораките на Светската здравствена организација и содржат внимателно избалансиран однос на вода, натриум, калиум и мала количина гликоза, која помага електролитите побрзо да се апсорбираат во цревата.
Иако ОРС најчесто се поврзува со лекување на дијареја или дехидрација предизвикана од болест, стручњаците нагласуваат дека може да биде многу корисен и за време на екстремни горештини или по продолжено потење.
Доколку не станува збор за потешка дехидрација, добар избор може да биде и кокосовата вода, која природно содржи калиум, магнезиум и помали количини натриум. Бројни истражувања покажале дека може да помогне во рехидратацијата по умерена физичка активност, иако не содржи доволно натриум за да биде идеална по многу интензивно потење.
Кога обичната вода не е доволна?
Водата останува најдобриот избор за секојдневна хидратација, но ако сте поминале неколку часа на високи температури, интензивно сте вежбале или сте извршувале тежок физички труд на отворено, губењето електролити може да предизвика непријатни симптоми како што се главоболка, вртоглавица, грчеви во мускулите, слабост, мачнина, забрзана работа на срцето, изразен замор
Во вакви случаи, пијалак што содржи електролити може да му помогне на организмот побрзо да се опорави.
Спортските пијалаци исто така ги надоместуваат електролитите, но нутриционистите предупредуваат дека многу од нив содржат големи количини шеќер и не се неопходни за повеќето луѓе. Американската академија за исхрана и диететика препорачува вакви пијалаци главно за лица кои вежбаат подолго од еден час или се занимаваат со спортови со висок интензитет.
За просечен човек кој само поминал неколку часа на сонце, најчесто е доволно да испие вода во комбинација со лесен оброк што содржи малку сол или, доколку симптомите на дехидрација се поизразени, да земе орален рехидратациски раствор.
Електролитите не се внесуваат само преку пијалаци
Надоместувањето на електролитите не доаѓа само преку течности. Лубеницата, дињата, краставиците, доматите, бананите, агрумите и јогуртот содржат вода, калиум и други минерали што придонесуваат за подобра хидратација.
Токму затоа стручњаците препорачуваат за време на топлотни бранови да се консумираат лесни оброци богати со овошје и зеленчук.
Не чекајте да ожеднете
Еден од најважните совети на лекарите е да не чекате да почувствувате жед. Кога ќе се појави чувството на жед, организмот веќе е делумно дехидриран.
Особено внимателни треба да бидат постарите лица, децата, бремените жени и хронично болните, бидејќи кај нив дехидрацијата може да настапи побрзо и да има посериозни последици.
Доколку покрај жедта се појават силна вртоглавица, конфузија, изразена слабост или престанок на потење и покрај големата жештина, неопходно е што поскоро да се побара лекарска помош, бидејќи тоа може да бидат знаци на топлотен удар.