Во историјата на македонските медиуми постојат имиња што не се само со професионални титули, туку културни маркери. Едно од тие имиња е Бранка Станковска, доајенот на македонското спикерство, жена чиј глас, појава и стил со децении го дефинираа начинот на кој јавноста ја доживуваше радиото и телевизијата.
Родена на 30 април 1931 година во Скопје, Станковска ја започна својата кариера во Радио Скопје во доцните 40-ти години, а подоцна стана еден од првите и најпрепознатливи ликови на Македонската телевизија. Нејзиниот професионален пат траеше речиси четири децении, од 1948 до 1987 година, период во кој таа не само што известуваше, туку поставуваше стандарди.
Нејзиниот глас остана врежан во колективната меморија како симбол на сигурност, јасност и доверба. Токму Бранка Станковска ја најави првата телевизиска емисија на Македонската телевизија во 1964 година и го прочита првиот телевизиски дневник, историски моменти што ја вградија во темелите на македонскиот јавен сервис.
Стилот како продолжение на говорот
Но Бранка Станковска не беше само глас. Таа беше и визуелна лекција за достоинство и мерка. Во време кога спикерот претставуваше институција, нејзиниот стил беше внимателно изграден, без вишок и без потреба од спектакл. Сè кај неа беше во служба на зборот.
Облеката што ја носеше беше класична, со чисти линии и ненаметливи тонови, секогаш усогласена со сериозноста на моментот. Таа никогаш не следеше трендови, туку создаде временски неутрален стил, стил што не старее, затоа што е изграден врз вкус и дисциплина. Камерата кај неа не гледаше мода, туку авторитет.
Посебен визуелен печат оставија нејзините фризури. Уредни, строго обликувани, стабилни и симетрични, тие беа дел од нејзината професионална идентификација. Фризурата кај Станковска не беше естетски каприц, туку продолжение на нејзината дикција, јасна, контролирана и секогаш подготвена. Во секое појавување, таа демонстрираше дека јавната сцена бара почит и подготовка.
Во епоха кога телевизијата ја имаше улогата на културен воспитувач, нејзиниот стил воспостави јасна порака: елеганцијата не е во впечатливоста, туку во воздржаноста.
Печат што не избледува
Печат што не избледуваПо пензионирањето во 1987 година, Бранка Станковска остана присутна во јавноста преку спомените, архивите и стандардите што ги остави зад себе. Нејзината смрт во 2021 година беше доживеана како заминување на една ера, но не и како исчезнување на нејзиното влијание.
Доказ за тоа е и современиот обид за дигитална реконструкција на нејзиниот глас преку вештачка интелигенција, чин што покажува дека нејзиниот израз и дикција се сметаат за културно наследство што вреди да се зачува.
Бранка Станковска остави нешто што ретко се постигнува: стил што не се копира, глас што не се заборава и професионализам што и денес служи како репер. Во време на брзина, визуелен шум и лесна заменливост, нејзината појава останува потсетник дека вистинскиот авторитет се гради тивко… и трае долго.
Небојша Толески