Зошто поголемиот дел од жените (и мажите) се плашат од црвениот кармин и го сметаат за одбивен? Многу е сложено

„Црвениот кармин е антипуритански изум“, многу ретка реченица но со длабока мисла, во која се посочува дека отпорот кон него не е прашање на вкус, туку на страв од престап и од погледот. Токму во оваа реченица е содржана суштината на вековната амбиваленција кон црвените усни, тие не се само боја, туку симболичка провокација.

Црвениот кармин ја нарушува илузијата на неутралност. Тој инсистира на присуство. Во општества што историски ја наградуваат женската „ненаметливост“, црвеното станува визуелен акт на непослушност.

Надреализмот: усните како автономен објект

Во надреализмот, телото никогаш не е целина туку фрагмент, симбол, објект на желба и вознемиреност. Усните, обоени во црвено, стануваат одвоен знак, речиси независен од лицето.

Токму затоа не е случајно што надреалистите биле фасцинирани од нив. Кај Салвадор Дали, усните се појавуваат како мебел, како архитектонски мотив, како портал меѓу еротското и вознемирувачкото. Надреализмот ја користи црвената боја не за убавина, туку за дестабилизација на нормалното.

Во тој контекст, црвениот кармин не е украс туку тој е гест, визуелен шок што го нарушува редот.

Фетишизмот: кога бојата станува опасна

Во психоаналитичката традиција, особено кај Сигмунд Фројд, фетишот се појавува таму каде што постои забранета или потисната желба. Црвениот кармин, со својата јасна асоцијација на телесност, крв, уста и говор, лесно се трансформира во фетишистички објект.

Затоа честопати се доживува како „претерано“, „вулгарно“ или „одбивно“ но не затоа што е навистина таков, туку затоа што потсетува на нешто што културата сака да го контролира- женската желба, моќта на погледот, автономијата на телото.

Отпорот кон црвениот кармин е всушност отпор кон она што тој го симболизира.

Модата како простор на конфликт

Во модата, црвениот кармин постојано се појавува и исчезнува во циклуси, секогаш кога општеството минува низ криза, рестрикција или морална затегнатост.

Дизајнерката Елса Скијапарели, длабоко поврзана со надреалистичкото движење, го користела црвеното како оружје против буржоаската пристојност. За неа, модата не била да им се допадне на сите, туку да вознемири.

И денес, највлијателните модни медиуми како Vogue и The Business of Fashion постојано се навраќаат на црвениот кармин како симбол на моќ, контрола и свесна женственост, особено во периоди на политички и социјални превирања.

Стравот од погледот

Клучната точка што се нагласува е стравот од погледот. Црвениот кармин не дозволува невидливост. Тој привлекува, предизвикува, понекогаш дури и заканува.

Во таа смисла, одбивањето на црвениот кармин често не е личен избор, туку научена одбрана. Да не се биде забележан, да не се биде погрешно протолкуван, да не се биде „премногу“

Црвеното како чин на слобода

Црвениот кармин преживеал забрани, морални осуди, идеолошки напади и трендови токму затоа што не е неутрален. Тој е културен тест, колку општеството може да поднесе видлива женска самодоверба?

Стравот од црвениот кармин не е страв од бојата. Тоа е страв од она што таа го открива.

Н.Т