Зошто Скопје нема свој Fashion Ladies Club?

Во зрелите креативни индустрии професионалното вмрежување не е само социјална активност, туку дел од индустриската инфраструктура

На македонската мода не ѝ недостигаат само ревии. Ѝ недостига место каде жените од модата, бизнисот, културата, архитектурата и медиумите редовно ќе се среќаваат, ќе разменуваат знаење и ќе создаваат соработка. Скопје има успешни жени, има дизајнери, брендови, медиуми, архитекти, претприемачки и културни работници. Она што недостига е континуитетот што би ги поврзал во професионална мрежа.

Не уште еден клуб, туку професионална мрежа

Кога се зборува за Fashion Ladies Club, првата асоцијација можеби би била на затворен круг на жени кои се среќаваат на вечери, коктели и модни настани. Но вистинската идеја би требало да биде многу посериозна. Затвореноста не треба да значи елитизам, туку внимателно избрана професионална заедница во која членството е поврзано со знаење, искуство, влијание и подготвеност за соработка.

Во зрелите креативни индустрии професионалното вмрежување не е само социјална активност, туку дел од индустриската инфраструктура. Европската Fashion Alliance, која ги поврзува модните организации и совети од повеќе европски земји, меѓу своите основни цели ги наведува размената на знаење, know-how, најдобри практики и подобро поврзување на модниот сектор.

Тоа е суштината која недостига во македонски услови, не само да се сретнеме, туку повторно да се сретнеме, да продолжиме разговор и од разговорот да произлезе нешто конкретно.

Зошто токму жените?

Женското професионално поврзување не треба да се разбере како спротивставување на мажите, туку како начин жените да создадат сопствен простор за размена на искуства, контакти и можности.

Истражувањата за професионалните мрежи покажуваат дека пристапот до влијателни контакти и социјален капитал има значајна улога во професионалниот развој на жените.

Harvard Business Review, повикувајќи се на истражувања за женските професионални мрежи, посочува дека начинот на кој жените ги градат своите професионални врски може да влијае врз нивниот пристап до високопозиционирани контакти и можности.

Во модата ова е особено важно затоа што индустријата никогаш не функционира само преку дизајнерот. Зад една колекција стојат фотографи, стилисти, моделки, шминкери, архитекти, маркетинг експерти, новинари, продуценти, бизнис-партнери, инвеститори и голем број други професии. Кога тие луѓе се среќаваат само случајно, на ревија или на отворање, се создаваат контакти, но не и стабилна мрежа.

Скопје има какви такви модни настани, но нема доволно континуитет

Важно е да не се создаде впечаток дека во Македонија нема никакви обиди за поврзување. Напротив, постојат значајни платформи. Fashion Weekend Skopje има долгогодишна улога во развојот на македонската модна сцена, со ревии, изложби, предавања, разговори и активности што ја поврзуваат модата со пошироки културни и професионални теми.

Но Fashion Week и Fashion Ladies Club не се иста работа. Модната недела е јавна платформа која ја презентира сцената. Fashion Ladies Club би бил постојана професионална заедница која функционира во текот на целата година. Едното создава настан, другото создава мрежа. Едното ја носи модата пред публика, другото ги поврзува луѓето кои можат да влијаат врз нејзината иднина. Во Македонија постојат и други обиди преку женски бизнис-форуми, јавни дискусии, професионални иницијативи и различни културни проекти, но најчесто тие се спорадични, временски ограничени и без механизам преку кој една средба ќе продолжи во следната. Токму тука се губи најголемиот потенцијал.

ELENA LUKA веќе ја препознава оваа потреба

Во македонски услови, ELENA LUKA е единствен бренд кој најчесто знае да ја искористи модата како повод за собирање жени од различни професионални сфери. Тоа се случува преку модни ревии, презентации, јавни дискусии и настани на кои не се присутни само луѓе директно од модата, туку и претприемачки, жени од медиумите, културата, архитектурата и јавниот живот.

Вредноста на ваквите средби не е само во фотографиите од настанот. Кога жена од модниот сектор разговара со архитектка, кога дизајнерка разговара со бизнис-жена, кога новинарка се среќава со претприемачка, се создава поширок контекст во кој модата почнува да се гледа како индустрија, а не само како облека.

Токму ELENA LUKA во повеќе наврати ја користи својата платформа за ваков тип на поврзување и јавен разговор, што покажува дека потенцијалот во Македонија постои. 

На македонската мода ѝ недостигаат разговори што продолжуваат

Еден од најголемите проблеми на малите креативни пазари е што луѓето често се познаваат, но недоволно соработуваат. Дизајнерот знае кој е фотографот, фотографот знае кој е новинарот, новинарот знае која е претприемачката, но тие односи ретко се претвораат во долгорочни професионални проекти.

Тоа создава сцена составена од индивидуални успеси, наместо екосистем во кој успехот на еден професионалец создава можност за друг. Во таква средина Fashion Ladies Club би можел да има многу конкретна функција, еднаш месечно затворена професионална средба со одредена тема, еднаш во три месеци јавна дискусија, менторски средби меѓу искусни и млади професионалки, разговори со странски гости, презентации на нови технологии, посети на ателјеа и производствени погони, средби меѓу дизајнерки и потенцијални инвеститори и можеби најважно, создавање контакти кои не завршуваат со последниот аплауз на една ревија.

Не треба да биде клуб на „познатите“

Најголемата опасност е ваквата идеја да се претвори во уште еден социјален круг во кој се покануваат само најпознатите имиња. Тоа би било спротивно на нејзината суштина.

Вистинскиот критериум не треба да биде популарноста, туку професионалниот придонес. Во една ваква мрежа може да има успешна сопственичка на компанија, позната дизајнерка, архитектка со долгогодишно искуство, новинарка, фотографка, но и млада дизајнерка која допрва го гради своето име. Токму мешавината на искуство и нова енергија создава здрава професионална средина. Затоа „затворен клуб“ би требало да значи ограничен број членки за да се зачува квалитетот на разговорот, а не ограничен пристап според статус.

Зошто ова е важно за македонската мода?

Модната индустрија не се развива само со нови колекции. Се развива со знаење, критика, конкуренција, инвестиции, образование, медиумска писменост, технологија и соработка. Ако дизајнерката никогаш не разговара со жена која знае како се води компанија, ако претприемачката никогаш не разговара со дизајнерка, ако архитектката никогаш не биде вклучена во разговор за модниот простор, ако медиумот само известува за ревијата, а не разговара со индустријата за нејзините проблеми, тогаш секој сектор останува во својот круг. А токму преку пресекот меѓу професиите се создаваат нови идеи. Мода и архитектура. Мода и технологија. Мода и бизнис. Мода и култура. Мода и медиуми. Тоа е разговорот што може да ја помести сцената.

Од една средба не се создава индустрија

Македонија има многу добри примери на луѓе кои индивидуално успеале. Она што многу повеќе недостига е институционализирање на знаењето и контактите. Една ревија може да биде извонредна. Една панел-дискусија може да биде инспиративна. Еден женски бизнис-настан може да создаде десет нови контакти. Но ако по настанот секој повторно се врати во својот свет, ефектот е краткотраен. Континуираната мрежа е она што создава култура. Една средба создава идеја. Десет средби создаваат соработка. Сто средби можат да создадат нов начин на размислување.

Можеби Скопје конечно треба да ја направи разликата

Прашањето затоа не е дали на Скопје му треба уште еден моден настан. Веројатно не. Прашањето е дали му треба место каде што жените кои имаат влијание врз модата ќе можат редовно да разговараат за неа, да ја критикуваат, да ја развиваат и да создаваат нешто заедно. ELENA LUKA веќе покажува дека публиката за таков разговор постои и дека жените од модата, бизнисот, медиумите, културата и другите професии сакаат да бидат дел од такви средби.

На македонската мода не ѝ треба уште една фотографија од свечена маса. Ѝ треба мрежа што ќе продолжи да работи и кога камерите ќе се исклучат.

Па, колку уште ќе чекаме да сфатиме дека за развој на модата не е доволна сцена туку дека потребна е заедница?

Небојша Толески