Дали катноста ја оправдува цената? Зошто „повисоко“ не секогаш значи „поскапо со причина“

Во современото урбано градење, особено во брзорастечките градови, една од најчестите перцепции кај купувачите е дека повисоките згради автоматски значат и повисока цена по квадратен метар. Но, градежните инженери, урбанистите и меѓународните експерти за вреднување на недвижности предупредуваат дека катноста сама по себе не е директен фактор што ја „оправдува“ цената.

Што навистина ја одредува цената на станот?

Според современите модели за проценка на недвижности, вредноста на станот се формира преку комбинација од повеќе фактори како локација, пристап до инфраструктура, квалитет на градба, урбан контекст и пазарна побарувачка. Истражувањата за вреднување на недвижности нагласуваат дека цената е „економска перцепција на вредност во одреден момент“, а не фиксна категорија базирана на еден параметар како висината на објектот.

Во урбаните анализи се потврдува дека локацијата и околината можат да влијаат и над 20% врз конечната цена, што ја става катноста во втор план во однос на позиционирањето на објектот во градот.

Дали повисоките згради се поскапи за градба?

Од градежен аспект, повисоките објекти навистина имаат поголеми технички и финансиски трошоци: посилна конструкција, лифтови, противпожарни системи и посложена логистика на градба. Сепак, експертите истакнуваат дека ова не значи автоматски повисока продажна цена по квадрат, бидејќи инвеститорите трошоците ги распределуваат низ целиот проект, а не само по катност.

Во пракса, цената најчесто ја диктира односот меѓу понудата и побарувачката, а не висината на објектот.

Зошто тогаш високите згради се перцепираат како „поскапи“?

Пазарната психологија игра голема улога. Повисоките катови вообичаено нудат подобар поглед, помал шум и поголема приватност, што создава перцепција на „луксуз“. Но, тоа не е универзално правило, разликата во цена меѓу катовите варира од пазар до пазар и не секогаш ја следи истата логика.

Експертите за недвижности нагласуваат дека токму „околината на објектот“ и урбаната привлечност имаат далеку поголемо влијание од самата висина на зградата.

Градежните аналитичари се согласуваат дека катноста е техничка, а не економска категорија. Таа може да влијае на трошоците за изградба, но не е директен показател за пазарната цена.

Во реалноста, вредноста на станот е резултат на комплексна равенка, а тоа значи урбана локација, квалитет на градба, инфраструктура, побарувачка.