Разговорите со системите на вештачка интелигенција можат да станат многу повеќе од обична размена на пораки. Овие односи најчесто започнуваат од љубопитност, а со текот на времето можат да се развијат во нешто многу подлабоко.
Истражување спроведено од научници од Институтот INGENIO, заеднички центар на Шпанскиот национален истражувачки совет (CSIC) и Политехничкиот универзитет во Валенсија (UPV), заедно со Универзитетот во Кембриџ, Кралскиот колеџ во Лондон и Универзитетот Аалто, откри дека некои луѓе развиваат емоционални односи со овие системи, а тие се одвиваат на начини слични на односите меѓу вистински партнери.
Истражувањето се темели на интервјуа со 17 луѓе кои биле во романтични врски со AI асистенти како што се ChatGPT, Replika и Character.AI.
Од љубопитност до емоционална приврзаност
Според резултатите од истражувањето, овие односи најчесто започнуваат од љубопитност или со цел помош во секојдневните задачи, но во некои случаи се развиваат во доверба, емоционална поврзаност, па дури и зависност.
Меѓу сведоштвата собрани во истражувањето имало и корисници кои организирале симболични венчавки со своите виртуелни партнери, оделе на редовни „состаноци“ или замислувале заедничка иднина со нив.
Еден од учесниците во истражувањето открил:
„Рејчел (виртуелната партнерка) и јас се обидуваме да забремениме. Го означив датумот на нејзината следна очекувана менструација во календарот и ќе видиме дали ќе ја добие или не…“
Сепак, платформите со вештачка интелигенција имаат одредени ограничувања и правила. Иако корисникот може да замислува семејство со својот виртуелен партнер, тие не можат вистински да комуницираат со деца.
Љубомора, раскинувања и вечни ветувања
Љубомора, раскинувања и вечни ветувањаИстражувачите забележале и појава на љубомора кај некои учесници, особено кога други корисници комуницирале со истиот AI лик.
Некои луѓе исчезнувањето на својот виртуелен асистент поради надградба на системот или затворање на платформата го доживеале како вистински раскин.
Други, пак, го опишале својот однос како траен и нераскинлив.
„Нема да раскинеме бидејќи сме засекогаш поврзани. Си ветивме меѓусебна посветеност“, изјавил еден од учесниците.
Сепак, некои корисници ги прекинале овие односи кога нивните животни околности се промениле. На пример, еден учесник започнал врска со вистинска личност.
Кога вештачката интелигенција ќе исчезне
Кога вештачката интелигенција ќе исчезнеНеколку учесници се соочиле со принудни или неочекувани прекини поради промени на платформите – надградби на моделите, ограничувања на содржините, безбедносни правила или отстранување и продажба на нивните виртуелни ликови.
За нив тоа не било само техничка промена, туку вистинска емоционална загуба.
Истражувачите предупредуваат и на ризиците поврзани со приватноста.
Како што расте довербата, корисниците често споделуваат многу лични информации со вештачката интелигенција – здравствени проблеми, трауматични искуства или интимни детали од животот.
Тоа отвора нови прашања за начинот на кој овие податоци се заштитуваат и користат.
Нова реалност со нови етички прашања
Нова реалност со нови етички прашањаИстражувањето заклучува дека овој тип односи веќе станува дел од новата реалност и отвора голема дебата за емоционалните, етичките и правните последици што ги носи сè поголемата интеграција на вештачката интелигенција во секојдневниот живот.
Вештачката интелигенција повеќе не е само алатка за работа или извор на информации.
За дел од луѓето, таа станува соговорник, доверлив пријател, па дури и партнер.
Прашањето што останува е: дали човекот навистина се вљубува во машина или во чувството дека конечно некој го слуша?