Во модната индустрија, „стилист“ е термин што често се користи површно, но кога се разгледува од перспектива на Vogue, Harper’s Bazaar и експертски дефиниции, тој опишува многу повеќе од избор на облека.
Според модни професионални водичи и индустриски институции, модниот стилист (fashion stylist) е професионалец кој преку облека, додатоци и визуелни елементи ја создава и комуницира визуелната порака на една личност, бренд или медиумски проект. Ова не е само „да се состави стајлинг“ туку да се преточи уметничката и комуникациска визија во конкретни модни избори што зборуваат и раскажуваат приказна.
Стручно, улогата на стилистот вклучува интерпретација на трендови и модни движења, како и нивно имплементирање во стајлинзи, соработка со креативни тимови, фотографи, дизајнери, уредници, шминкери и режисери… за да се постигне единствен визуелен ефект, создавање визуелен наратив за индивидуални клиенти, брендови или медиумски проекти, работа на едиторијали, рекламни кампањи, модни ревии, музички видеа, па дури и филмски продукции како дел од тим со други креативни професионалци.
Во светски рамки, истакнати стилисти како Katie Grand, Mel Ottenberg или Harry Lambert се примери за тоа како стилот е интегриран во модни стратегии за брендови и креативни продукции
Зошто поимот „стилист“ често е погрешно употребуван или злоупотребен
И покрај јасните професионални дефиниции, во јавната сфера и медиумите се јавуваат неколку клучни заблуди и злоупотреби:
1. „Стилист- само избор на облека“
Многу често поимот се сведе на тоа дека стилистот само „избира што да носиш“. Но стручните ресурси нагласуваат дека тоа е само мал дел од работата. Вистинскиот стилист работи на концепт, визуелна комуникација и нарација, со цел да ја претстави пораката на клиентот или проектот.
2. Поврзување само со „славни личности“
2. Поврзување само со „славни личности“Пошироката перцепција често го сведува стилистот на личност која работи само со ѕвезди на црвен тепих. Иако работа со јавни личности е дел од некои стилисти, професијата опфаќа и визуелен дизајн за брендови, кампањи, едиторијали и креативни продукции, далеку пошироко од само „гламур“.
3. „Стилист е еднакво на добар вкус“
Тоа што некој има добар вкус или „добро знае што да облече“ не ја прави таа личност професионален стилист. Професионалното стилизирање бара систематско знаење за модната историја, трендови, визуелна комуникација, бренд стратегија и контекстуална интерпретација на стилот.
4. Концептуална, креативната и стратешката работа
Во јавноста, улогата на стилистот често се доживува романтизирано, без да се признае дека таа вклучува концепторска работа, истражување и анализа на трендови, креативно планирање, избор на локации, модели и детали, баланс помеѓу уметничка визија и комерцијални цели, прецизно позиционирање на визуелниот бренд.
Овие аспекти често ја надминуваат идејата за „добар вкус“ и ја поставуваат професијата во доменот на креативни индустрии со високи барања за експертиза.
Што велат модните професионалци
Во индустријата, стилистите често се сметаат за креативни партнери на дизајнерите и уредниците. На пример, во едно детално објаснување за улогата на стилистот во модни ревии и кампањи, Vogue истакнува дека улогата може да вклучува кастинг, креативна насока, соработка со тимови и создавање интегрирани визуелни концепти што значи дека стилистот де факто станува дел од креативниот мозок зад објавата или колекцијата.
Истовремено, успешни стилисти како Harry Lambert и Mel Ottenberg се често цитирани во светските модни медиуми како пример за тоа како вистински стил може да ја обликува визуелната култура на брендови и личности.
Професија со длабока креативност и многу слоеви
Модниот стилист е креативен професионалец кој го спојува визуелниот наратив со конкретни модни елементи, создавајќи изгледи што се дел од поголеми креативни концепти, од едиторијали, кампањи и ревии до корпоративни и лични визуелни приказни.
Злоупотребата на терминот доаѓа токму од тоа што често се сведува на „добар вкус“ или „давање стилски совети“, но професионалното стилизирање е комплексна уметничко-стратешка функција со значајна улога во модната индустрија.
Дали постојат стилисти за коса и шминка? И зошто термините често се мешаат
Во професионалната модна и медиумска индустрија, постои јасна терминолошка разлика меѓу моден стилист и професионалците кои работат со коса и шминка. Проблемот настанува кога во јавниот говор, особено во медиумите и на социјалните мрежи сите креативни улоги се сведуваат под еден поим „стилист“.
Моден стилист (Fashion Stylist)
Ова е точниот и меѓународно прифатен термин за лице кое работи со облека, аксесоари, целокупен визуелен концепт на изгледот
Модниот стилист не ја работи косата или шминката, туку го дефинира концептот, предлага насока и координира како сите визуелни елементи ќе функционираат заедно.
Во меѓународни кредибилни медиуми (Vogue, Harper’s Bazaar, i-D), кога се користи зборот stylist, секогаш се мисли на моден стилист, освен ако не е поинаку прецизирано.
Стилист за коса? Терминот е колоквијален
Во стручна смисла, „стилист за коса“ не е точен професионален термин во модната индустрија.
Правилните и прифатени термини се: Hair stylist (анг. термин, широко користен), фризер- фризер-стилист (локален, занаетчиски термин), Session hairstylist (за модни ревии, едиторијали, снимања)
Во модни продукции, hair stylist ја обликува косата според зададениот концепт, работи во координација со модниот стилист и уметничкиот директор, не го дефинира целокупниот визуелен наратив, туку го реализира својот сегмент.
Стилист за шминка? Исто така неточен термин
И овде постои слична заблуда. Точни термини се: Makeup artist, Makeup designer (во филм или театар), Session makeup artist (во мода и медиуми)
Makeup artist ја креира шминката според концептот, работи со кожа, текстура, боја и светло, не е стилист, туку визуелен уметник специјализиран за лице.
Во професионален контекст, makeup artist никогаш не се нарекува стилист, освен во неформален или медиумски неточен говор.
Каде точно настанува мешањето на термините?
1. Во медиумите и таблоидите
Често се среќаваат формулации како: „Нејзиниот стајлинг го потпишува стилистот за коса…“ Ова е стручно неточно, бидејќи стајлинг не е еднакво на коса.
2. На социјалните мрежи
Instagram и TikTok ја поедноставуваат терминологијата, па фризери се нарекуваат „hair stylists“, шминкери, „beauty stylists“,, а понекогаш сите, само „стилисти“.
Ова е маркетиншка, не професионална употреба.
3. Во локален контекст (Балкан и Македонија)
Кај нас, поради недоволно јасна професионална класификација: „стилист“ станува „чадор“ поим, се користи за сè што има врска со изглед.
Но во меѓународна професионална комуникација, оваа мешавина не постои.