Скандал на NYFW: Шефот на американската мода физички се пресмета со PETA активисти

Насилството нема место во модата, ниту било каде на друго место

Протестот против употребата на волна ескалираше во физички конфликт на ревијата на COS, а Стивен Колб потоа се извини и замина на отсуство од функцијата

Њујоршката модна недела требаше да биде празник на модата, но една ревија на COS се претвори во сцена каква што никој во првите редови не ја очекуваше. Наместо само модели, колекција и фотографски блицеви, пистата стана место на протест, викање и физички конфликт, во кој директно се вмеша еден од најмоќните луѓе во американската мода.

Инцидентот се случи на 13 септември, за време на ревијата на шведскиот бренд COS во Њујорк, кога повеќе активисти на PETA го прекинаа шоуто, протестирајќи против употребата на волна во модната индустрија. Неколкумина од нив излегоа на пистата со транспаренти и пораки против начинот на кој, според организацијата, се третираат овците во производството на волна.

Но, она што го направи протестот глобална вест не беше само прекинот на ревијата.

Беше реакцијата на Стивен Колб, претседател и извршен директор на Council of Fashion Designers of America, организацијата која има клучна улога во американската модна индустрија и во официјалниот календар на New York Fashion Week.

На снимките што брзо се проширија на социјалните мрежи, Колб е виден како физички се обидува да совлада двајца демонстранти. Во еден момент ја повлекува активистката на подот и ја држи, додека во друг момент се обидува да го замолчи друг протестант. Обезбедувањето потоа ги отстранува активистите од просторот. 

Сцената се одвива пред публика во која биле и познати имиња како Шерон Стоун, Лупита Њонго и Мишел Вилијамс. Ревијата, сепак, продолжила според планираното. 

Од протест до скандал

PETA протестот го насочила кон COS и неговата матична компанија H&M Group, барајќи прекин на употребата на волна. Организацијата тврди дека истрагите покажале сурово постапување кон овците во одредени фарми поврзани со синџирот на снабдување со волна. H&M, од своја страна, соопшти дека благосостојбата на животните е важна и дека работи на одговорно снабдување, додека наводите на PETA се предмет на нивните сопствени истраги и кампањи.

Токму тука се отвора и поширокото прашање: каде завршува правото на протест, а каде почнува одговорноста на организаторите и безбедносните служби?

Колб самиот подоцна призна дека неговата реакција била несоодветна.

„Реагирав несоодветно... Требаше да му дозволам на тимот за обезбедување да се справи со ситуацијата“, порача тој во јавно извинување. 

Но, извинувањето не го затвори случајот.

PETA најави дека ќе поднесе полициски извештај и разгледува можност за кривични пријави, тврдејќи дека еден од активистите по инцидентот побарал медицинска помош. 

Колб замина на отсуство

Скандалот доби нов пресврт откако CFDA соопшти дека Колб ќе биде на отсуство од функцијата додека трае целосната проверка на случајот. Тој, според објавените информации, го опишал своето отсуство како доброволно. 

Тоа е особено значаен развој ако се има предвид неговата позиција. Колб е дел од CFDA од 2006 година, а извршен директор е од 2011. Во суштина, тој со години беше една од клучните фигури зад организацијата и функционирањето на New York Fashion Week. 

Затоа реакцијата предизвика и многу поширока дискусија во модниот свет: дали човекот кој ја претставува целата американска модна индустрија смее лично да интервенира во ваква ситуација или неговата позиција токму налага да остане над конфликтот?

Иронијата е во самиот момент

Случајот доаѓа во особено чувствителен момент за американската мода. Ова е првата сезона на NYFW во која важи официјалната забрана на CFDA за употреба на вистинско крзно во ревиите. Но, забраната за крзно не значи и забрана за волна, па токму волната сега стана новата точка на судир меѓу активистите и модната индустрија. 

И токму затоа инцидентот на COS можеби е поголем од еден непријатен момент на писта.

Модата веќе одамна не се расправа само за тоа што е убаво, што е модерно и што ќе се носи следната сезона. Сè погласно се поставуваат прашања за потеклото на материјалите, животната средина, животинската благосостојба, условите во производството и одговорноста на брендовите.

Но, на NYFW оваа дебата за првпат доби физичка форма на начин што тешко може да се игнорира.

Пистата продолжи. Моделите продолжија да чекорат. Колекцијата беше прикажана.

Но, овојпат главната вест од ревијата не беше ниту еден фустан.

Беше конфликтот меѓу модата, активизмот и моќта, пред очите на цел свет.

А, еве што изјави Мануел Арно, креативниот директор на Вог Арабија:

Сите се шокирани од неодамнешните снимки на насилство на модното шоу на COS во Њујорк, но, за жал, не можам да кажам дека сум изненаден. Низа години додека работам во модната индустрија, имам премногу искуства во кои ме туркале извршувачите на обезбедувањето на вратите од ревиите, ми зборувале со непочит и слично.

А да не ги споменувам посуптилните форми на непочит, кои во никој случај не се толку грозни како примерот со COS, како што е очекувањето новинарите да присуствуваат на модни ревии на отворено по дожд во 21 часот, понекогаш до точка на физичко разболување. Ова е нешто за кое имам пишувано многупати. Се сеќавам дека, за време на последната Недела на модата, една колешка дури мораше да биде однесена со брза помош.

Секој што е дел од модниот екосистем, вклучително и демонстрантите е човечко битие, а не добиток, и насилството никогаш не треба да биде одговорот. Која е поентата да се продаваат соништа и гламур ако, одвнатре, не веруваме дека со луѓето треба да се постапува хумано, дури и кога не се согласуваме со нивната порака или со начинот на кој избираат да ја изразат?

Насилството нема место во модата, ниту било каде на друго место.