Новата ретроспективна изложба посветена на Џани Версаче во Париз има речиси сè што може да се посака од една модна поставка од светска класа – супермодели, славни личности, легендарни фотографи и најпознатите креации на италијанскиот дизајнер од 1980-тите и 1990-тите години. Но, недостига едно парче што многумина очекуваа да го видат: прочуениот „сигурносен“ фустан на Елизабет Харли.
Наместо оригиналната креација, посетителите можат да видат монитор на кој се емитува француската Википедија страница посветена на легендарниот црн фустан со златни сигурносни игли, кој во 1994 година ја претвори Елизабет Харли во светска сензација кога се појави на премиерата на филмот „Four Weddings and a Funeral“ заедно со тогашниот партнер Хју Грант.
Фустанот беше дел од панк-инспирираната колекција на Версаче за пролетта 1994 година и денес се смета за едно од највлијателните парчиња во историјата на модата. Според ко-кураторот Карл фон дер Ае, оригиналниот модел моментално е исчезнат и неговата локација не е позната.
Изложбата, која за јавноста беше отворена минатиот петок и ќе трае до 6 септември во парискиот Musée Maillol, претставува вистинско патување низ животот и творештвото на Џани Версаче. Во неа се изложени речиси 450 експонати, меѓу кои облека, накит, предмети за домот, архивски материјали и ретки видео-интервјуа кои нудат редок увид во светот на еден од најголемите модни визионери на дваесеттиот век.
Проектот е инициран од берлинската организација Dreamrealizer, која во последните години реализираше седум големи изложби посветени на Версаче низ Европа. Но париското издание е осмислено како сосема нов и уникатен концепт, насочен кон односот што дизајнерот го имал со Франција и со Париз.
Токму во Париз Версаче започнува да ги претставува своите високомодни колекции во 1989 година, организирајќи ревии во легендарниот хотел Ritz. На изложбата можат да се видат фотографии на кои дизајнерот е во друштво на тогашниот француски претседател Жак Ширак, како и на големи имиња од модната сцена, меѓу кои и туниско-францускиот дизајнер Азедин Алаја.
Една од најемотивните простории во поставката прикажува снимка од последниот јавен настап на Версаче. Станува збор за моментот кога тој излегува да се поклони по ревијата на Atelier Versace за есен-зима 1998 година. Кураторите нагласуваат дека тоа се последните јавни снимки од дизајнерот пред неговото трагично убиство во Мајами во јули 1997 година, кога имаше само 50 години.
Срцето на изложбата го сочинуваат речиси сто оригинални модели поставени на кукли организирани како модна писта. Креациите се групирани тематски – од колекциите инспирирани од bondage естетиката до раскошните барокни мотиви кои станаа еден од заштитните знаци на Версаче. Покрај секоја креација е наведено името на моделот или славната личност која првично ја носела, како и колекционерот што ја позајмил за изложбата.
Она што особено импресионира е фактот што облеката не е поставена зад стакло. Тоа е практика на Dreamrealizer, која им овозможува на посетителите подобро да ја почувствуваат текстурата, изработката и деталите на секое парче. Благодарение на исклучителниот квалитет на изработка, многу од моделите изгледаат како да биле создадени вчера – боите останале интензивни, а препознатливите златни копчиња и игли сè уште блескаат без траги од времето.
Посебно внимание привлекуваат и дваесетте легендарни свилени кошули на Версаче, изложени на кројачки кукли. Нивните впечатливи принтови и денес изгледаат подеднакво модерно и хипнотизирачки како во времето кога првпат се појавија на модната сцена.
Просторијата наречена „Rock and Royalty“ ги обединува креациите што ги носеле некои од најголемите светски икони, меѓу кои принцезата Дајана, Елтон Џон, Мадона, Грејс Џонс, Деми Мур и многу други.
Изложбата не ја избегнува ниту контроверзната страна на Версаче. Архивски исечоци од весници и списанија потсетуваат дека неговите провокативни колекции често предизвикувале дебати. Така, по претставувањето на колекцијата есен 1992, инспирирана од S&M естетиката, „The New York Times“ поставил прашање кое станало дел од модната историја: „Шик или сурово?“
Поставката ги враќа посетителите во едно од највозбудливите поглавја на модата, кога супермоделите како Линда Евангелиста, Наоми Кембел и Кристи Тарлингтон доминираа на модните писти, а ревиите беа вистински спектакли во кои модата, музиката и поп-културата се спојуваа во едно.
Кураторите особено се гордеат со голем број досега невидени фотографии, меѓу кои и архивата на долгогодишната портпаролка на Версаче, Дорис Бругер, која за изложбата позајмила и значителен број оригинални фустани.
Посетителите можат да видат и реконструкција на неговото миланско студио – простор исполнет со маси покриени со шарени ткаенини, скици и материјали кои доловуваат како изгледал креативниот процес на човекот што ја промени модата.
Иако изложбата нема официјална врска ниту со компанијата Gianni Versace Srl ниту со семејството Версаче, таа претставува едно од најобемните и најамбициозни чествувања на неговото наследство досега. Воедно, ова е и првата модна изложба во историјата на Musée Maillol – музеј основан во 1995 година со цел да го слави творештвото на скулпторот Аристид Мајол, а денес познат по своите престижни изложби на фотографија и визуелна уметност.
Повеќе од четврт век по неговата смрт, Џани Версаче повторно е во центарот на вниманието во градот кој беше клучен за неговата висока мода. А изложбата во Париз потсетува дека неговото влијание одамна ја надмина модата и стана дел од современата културна историја.
Н.Т